Климаттың өзгеруі мәселелерін шешу - бүкіләлемдік сын-тегеурін

Біріккен Ұлттар Ұйымының 2023 жылғы Климаттың өзгеруі жөніндегі конференциясы Біріккен Араб Әмірліктерінің астанасы Дубайда 2023 жылдың 30 қарашасы мен 12 желтоқсаны аралығында өтті. Конференцияда талқыланған негізгі проблемалар кедей елдерге көмекті ұлғайту, мемлекеттердің ыстық климаттағы тіршілік әрекетіне бейімделу жолдары, энергетикалық жүйелердің көмірқышқыл газы шығарындыларын одан әрі төмендету мәселелері болды.

Ашық дереккөзі

 СОР 28 (Conference of the Parties, 1995 жылдан бері өткізіліп келеді) деп аталатын конференцияның негізгі шешімдерінің ішінде келесілерді атауға болады. Тұрақты ауыл шаруашылығы, азық-түлік өндіру жүйелері және климаттық әрекеттер туралы Декларацияға қол қойылды. Саммитке қатысушы тараптар фонд $100 миллиард қор құруды жоспарлады, оның ішінде дамушы елдерге климаттың өзгеруіне байланысты залал үшін өтемақы берілетін болады.

Конференция аясында 1 және 2 желтоқсан күндері Дүниежүзілік Климаттық саммит өтті, онда тараптардың өкілдері климаттың өзгеруіне қарсы күрестегі іс-әрекеттеріне қатысты баяндамалар мен мәлімдемелер жасады. Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев саммитте сөз сөйледі. Қазақстан экологиялық проблемаларды шешуге қатысты БҰҰ қолдауымен халықаралық бағдарламалардың белсенді қатысушысы болып табылады.

 Қазақстан Президенті келесі мәселелерге тоқталды. Қазіргі әлемде әлемдік мұхитқа шыға алмайтын елдің арал мемлекеттері климаттың өзгеруіне үлкен қауіп төндіреді. Қ.-Ж. Тоқаев геосаяси тұрақсыздық пен энергетикалық қауіпсіздіктің жоқтығын атап өтті. 

Еліміздің басшысы жоғары трибунадан осындай конференциялар мен түрлі деңгейдегі ресми кездесулерде қабылданған шешімдерге қолдау білдірді. Атап айтқанда, Қазақстан Париж келісімін ратификациялады және 2060 жылға дейін көміртекті бейтараптық стратегиясын қабылдады. Ел ғалымдары ұлттық экономиканың барлық дерлік секторларында "жасыл" технологиялардың жан-жақты бейімделуіне ықпал ететін жаңа экологиялық Кодекспен жұмыс істеуде.   

Қазақстан жел және күн энергетикасын дамытуға ниетті, серіктестермен бірге ел ғалымдары "жасыл сутегі" өндірісінің әлеуетін ашу бағытында жұмыс істеуде. Бұл күн, жел немесе судың жаңартылатын экологиялық энергиясын өндіретін сутегі. 

Қазақстанда өндірілетін және әлемнің көптеген елдеріне экспортталатын уран "таза" электр энергиясын өндіруде шешуші рөл атқарады. Сирек жер металдарының ресурстарына бай ел ретінде Қазақстан осы минералдардың негізгі жеткізушісі болуды ұсынды. Пластикалық қалдықтарды жою, экономикасы дамушы елдерді қолдау, метан шығарындыларын азайту жөніндегі бағдарламаларды еліміз жан-жақты қолдайды.  

Жалпы Орталық Азияның, атап айтқанда Қазақстанның ерекше проблемасы - Арал теңізінің жағдайы,"бір кездері әлемдегі ең үлкен төртінші ішкі су айдыны". "Қазақстан келесі жылы Қорға төрағалық етеді және осы мәселені шешуге барлық серіктестерді тартуға үміттенеді".

Қазақстан Президенті экологиялық дағдарысты шешуге мүдделі барлық адамдарды 2024 және 2026 ж.ж. Астанадағы алдағы халықаралық форумдарға шақырды және тек ұжымдық іс-қимыл мен ынтымақтастық әлемдік қоғамдастыққа Климаттық дағдарысты шешуге көмектеседі деген үмітін білдірді.

А. Қ.Ахмедова

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің 

жоғары оқу орнына дейінгі білім беру факультетінің 

шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру 

дайындығы кафедрасының аға оқытушысы

Loading...